Co to jest podręcznik i czego się od niego wymaga?

Na pierwszy rzut oka, ogólna i szczegółowa definicja podręczników w kontekście teorii książki nie jest tak prosta. Podręczniki szkolne zaliczane są do grup pomocy dydaktycznych, które zgodnie ze współczesną wiedzą o podręcznikach definiuje się jako wiadomości skonstruowane w różnych językach i umieszczone na różnego rodzaju mediach. Podręczniki też muszą spełniać bardzo wiele funkcji. Tylko wtedy możemy mówić o podręczniku.

Jaki jest cel tego podręcznika?

Niezależnie od sposobu realizacji, podręcznik szkolny jest publikacją celowo przygotowaną przez autora dla osiągnięcia określonego celu pedagogicznego i edukacyjnego. W rzeczywistości, do lat 70. podręcznik ten był książką dla studentów. Dzisiaj, podręcznik jest tylko (wciąż bardzo podstawowym) podręcznikiem. Można by powiedzieć, że każdy podręcznik jest książką, ale nie każda książka jest podręcznikiem. Podręcznik szkolny, według wszystkich definicji, zawiera wybór najważniejszych informacji na temat przedmiotu i danej dziedziny wiedzy i jest ściśle związany z programem nauczania i kierunkiem studiów dla danego przedmiotu. Głównym celem przygotowanego podręcznika powinna być możliwie jak największa zwięzłość i struktura, aby zapewnić łatwy dostęp do skrótów i ram programowych.

Jakie są wymagania wobec podręcznika szkolnego?

Podręcznik ma być dla uczniów przewodnikiem do poznawania świata. Dlatego dobry podręcznik powinien:

  • zapewnić otwarty dostęp do faktów naturalnych, społecznych i kulturowych;
  • promować badania i naukę;
  • kształcić się.

W podejściu klasycznym można przyjąć, że podręczniki szkolne są publikacjami przeznaczonymi do pełnienia celowej roli edukacyjnej i światopoglądowej. Powinny one charakteryzować się doborem materiałów określonych w odpowiednich przepisach normatywnych oraz prezentować treści zgodnie z przyjętymi zasadami i celami kształcenia. Powinna im towarzyszyć informacja redakcyjna pomagająca uczącym się w przyswojeniu treści podręcznika.

Ogólna definicja podręcznika

Obecnie podręcznik jest publikacją celowo przygotowaną przez autora, aby osiągnąć cele dydaktyczno-wychowawcze określone w programie nauczania (i w podstawie programowej) poprzez prezentację treści w sposób kompleksowy i szczegółowy (w sposób zróżnicowany) na ściśle określonym poziomie nauczania szkolnego. W tej definicji podręczniki mają dwa ogólne warunki ścisłego powiązania z podstawą programową oraz z konkretnym programem nauczania danego przedmiotu szkolnego.

Szkoła - freepik - pl.freepik.com